KIẾN TRÚC SƯ ĐỨNG TRƯỚC VẤN ĐỀ BẢO TỒN DI SẢN!

10/04/2024 17:41:36

Mỗi một vùng đất, một địa điểm luôn chứa đựng trong đó những câu chuyện. Nó có thể có giá trị với một người, hay rất ý nghĩa với cả một nhóm người.

Kiến trúc sư khi tìm hiểu các vấn đề trong dự án của mình đứng trước một thực tế đầy mâu thuẫn giữa nhu cầu phát triển và tính bảo tồn các giá trị ở đó, mà các giá trị này thường ở dạng vô hình (phi vật thể) và cũng có cả hữu hình (vật thể).

Chúng ta biết rằng kiến trúc sư với vai trò là người có thể tạo ra các không gian có cảm xúc, tuy nhiên cảm xúc thường có được từ những giá trị phi vật thể hơn những gì thấy được bằng mắt. Ví như chúng ta nghĩ về một hương vị quê nhà khi nhắc đến một món ăn nào đó, với một người sâu sắc họ có thể cảm thấy vị giác, nước bọt tự tiết ra khi nhắc về nó. Cũng như khi chúng ta hoàn toàn tập trung nghĩ lại những khoảnh khắc đáng buồn trong cuộc đời, hay vô tình một người nhắc đến nó thì một cách vô thức nước mắt ta lại trào ra…

Vấn đề của một không gian kiến trúc cũng là ở đây, cảm xúc không chỉ là một cái gì đó mới mẻ, hiện đại, nếu đứng trước không gian như vậy nhưng trong tiềm thức của họ không có bóng dáng đó, thì không gian đó trở nên lạc lõng, vô hồn. Có chăng thì họ có thể ngạc nhiên, thú vị nhưng được một lúc thì cảm giác đó biến mất, rồi trở nên xa lạ.

Vậy có phải cảm xúc chỉ tìm thấy ở những gì được xem là thân thuộc và truyền thống? còn những gì hiện đại, mới mẻ sẽ không có cảm xúc?

Hoàn toàn không đúng như vậy! Thường chúng ta có một thói quen là đẩy mọi thứ về hai thái cực quá đà dẫn đến sự đứt gãy, một là quá hiện đại, sang trọng, hoành tráng, còn một lại là cũ và truyền thống khiêm nhường, điều đó trên lý thuyết tranh luận có vẻ sẽ thú vị, tuy nhiên thực tế khi kiến trúc sư giải quyết một vấn đề để đạt được đến cảm xúc “vỡ oà” hay “nước mắt rơi” thì sự kết hợp giữa yếu tố đương đại, và truyền thống phải được cân nhắc với tỉ lệ phù hợp cũng như người đầu bếp thêm gia vị cho món ăn vậy. Và thực tế nếu chỉ thuần túy là theo truyền thống sẽ làm cho người ta không có cảm xúc, thậm chí còn thấy chán ghét nó với những con người đương đại. Tuy nhiên nếu thuần tuý là hiện đại, quốc tế, thì cũng tương tự họ có thể ồ à rồi cũng thấy không có gì thú vị nữa. Một món ăn ngon vừa không béo, không ảnh hưởng sức khỏe theo thực đơn của người hiện đại, nhưng lại thấy được đâu đó tinh thần, tâm hồn của quê nhà.

Kiến trúc sư hiện đại ngày nay đứng trước nhiều vấn đề khó khăn mà thực tế đòi hỏi từ tính toán an toàn, phòng cháy, thiên tai, dịch bệnh ngày một phức tạp hơn rất nhiều lần. Đến những vấn đề của môi trường, bảo tồn, các vấn đề liên quan đến xã hội. Và tất nhiên họ vẫn là người đi tìm đến cái đẹp thẩm mĩ của công trình. Và đúng vậy giờ đây kiến trúc sư bên cạnh các vấn đề về chuyên môn luôn phải làm việc cùng các đối tác kĩ thuật, chuyên gia nhiều lĩnh vực khác nhau để có thể có được một cái nhìn không quá thiên về một “cực” nào đó. Từ đó chất lượng của phương án kiến trúc sẽ có được tốt nhất và không cường điệu khi nói một công trình kiến trúc mới bây giờ cũng có thể sẽ trở thành một di sản của tương lai.

Tính sáng tạo trong bảo tồn di sản.

Ngược lại khi tìm về các giá trị được xem là truyền thống, quá khứ, không có nghĩa là chúng ta không có tính sáng tạo, hay chỉ biết sao chép và rập khuôn. Trong câu chuyện của ngôn ngữ cảm xúc có một ý rất hay nói về ngôn ngữ của toàn cầu, không phải là tiếng Anh, tiếng Pháp, hay tiếng Trung khi nói về số lượng người sử dụng chúng trên toàn cầu. Mà ở đây có một thứ ngôn ngữ mặc nhiên gần như không cần phải học nó vẫn được dễ hiểu trên toàn thế giới, đó chính là ngôn ngữ cảm xúc; vui vẻ, buồn bã, tức giận, sợ hãi và kinh ngạc.Các vở kịch câm nổi tiếng thế giới đã chứng minh điều này một cách không thể tốt hơn. Và đâu đó chúng ta tìm về các giá trị truyền thống nến hiểu được giá trị tinh thần đằng sau tất cả thì chúng ta có thể giữ được trọn vẹn tinh thần mà vẫn có được sự sáng tạo để phù hợp với thời điểm mà vấn đề đó được quan tâm. Và chính từ đây các kiến trúc sư nổi tiếng như Le Corbusier, Kenzo Tange, Peter Zumthor, Rem Koolhaas, TaDao AnDo,... đã cho thế giới thấy được một tinh thần mới, một tư duy mới thực sự trong kiến trúc.


Mời các bạn đón đọc bài viết Hành trình hơn 250 năm từ "khế ước xã hội" đến phê bình kiến trúc chuyên nghiệp ở Pháp

Ngo le Architects - NLA

Liên hệ chúng tôi:

Địa chỉ: 315, Đg. Trường Chinh, P. Khương Mai, Q.Thanh Xuân, TP. Hà Nội.

Tel : 0986168767 Email: contact@ngole-architects.com
image