MANG CÂY XANH VÀO NHÀ

10/04/2024 17:50:38

Vì sao? Đây là những lý do: mật độ cây xanh quá thấp trong các đô thị lớn tại Việt Nam; trình độ quản lý đô thị kém và bất cập khiến những mảng cây xanh với tỷ lệ chiếm đất cực thấp trong bảng cân bằng đất đô thị vẫn bị "từng xéo biến hóa" để tận dụng vào các mục đích lợi nhuận phi bền vững. Người có tiền thì mua đất rộng làm nhà nghỉ cuối tuần giữa thiên nhiên ở ngoại thành, hoặc trong đô thị thì cũng xây biệt thự có khoảng sân vườn xung quanh. Người ít tiền chỉ đủ mua lô nhà phố nhỏ hẹp - với quy mô cho phép diện tích xây dựng còn không đủ ở – thì lấy đâu ra khoảng đất để trồng cây. Do đó muốn cân bằng cuộc sống, muốn thư giãn sau những giờ làm việc, trở về căn nhà – tổ ấm của mình để phục hồi năng lượng cùng chút mảng xanh của thiên nhiên, thì việc đưa cây xanh vào trong nhà là một điều tất yếu của cuộc sống trong các đô thị chật chội, chứ chẳng phải trào lưu hay xu hướng gì!

Vậy, mang cây xanh vào kiến trúc mặt tiền công trình và nội thất thì cần quan tâm đến những vấn đề gì?

Bài viết này đề cập đến yếu tố đưa cây xanh bền vững vào kiến trúc và nội thất, tức là trồng cây cố định trong bồn bê tông hoặc chậu rơi composite với hệ thống tưới tự động, chứ không phải trồng trong các chậu cây có thể di chuyển hoặc mang ra ngoài để dưỡng nắng.

Cây trên mặt tiền công trình thì dùng bồn bê tông cốt thép, chỉ cần xử lý chống thấm cho tốt, còn các kỹ thuật cây trồng hiện nay thì cực kỳ đơn giản với vài địa kỹ thuật, vĩ thoát nước...

Cây nội thất thì quan tâm đến diện tích bị chiếm chỗ, vấn đề bảo dưỡng và vận hành sau này nên có thể sử dụng chậu composite để nhẹ nhàng, chiếm ít không gian, vận hành, bảo dưỡng và chống thấm cũng đơn giản hơn rất nhiều.

1. VỊ TRÍ TRỒNG CÂY:

Xác định vị trí nào có thể trồng cây được trong nội thất căn nhà là công việc đầu tiên và quan trọng nhất.

Thẩm mỹ không gian: Kiến trúc sư sẽ quyết định trong không gian nội thất của căn nhà, đâu là vị trí cần trang trí và điểm xuyết cây xanh.

Kỹ thuật ánh sáng: Yếu tố này phải cần các phần mềm chuyên dụng hoặc kiến trúc sư có kinh nghiệm mới có thể xác định và kiểm tra được các vị trí trồng cây sẽ có ánh sáng mặt trời, vì Việt Nam nằm trong vùng cận xích đạo nên độ chênh lệch góc chiếu của ánh sáng mặt trời của các ngày trong năm giữa mùa đông và mùa hè chênh lệch rất lớn.

Cây quang hợp hút CO2, thải O2, ban ngày và ban đêm thì ngược lại hút O2 và thải CO2, nên tuyệt đối không để cây xanh nhiều trong phòng ngủ kín. Các vị trí trồng cây phải thông thoáng tự nhiên, phải chống được muỗi và rắn rết nên lưới muỗi có thể là một giải pháp... Ngoài ra, phải dễ dàng tiếp cận để bảo dưỡng, do đó kiến trúc công trình phải xử lý tốt yếu tố này.

2. CHỦNG LOẠI CÂY

Dựa vào vị trí trồng cây và hoạt động biểu kiến của mặt trời để xác định loại cây cho phù hợp. Nên chọn những loại cây chịu bóng râm tốt, nhu cầu ánh sáng mặt trời thấp là an toàn và bền vững nhất. Thường những loại cây này chỉ có lá và chắc chắn là không có hoa màu sắc sặc sỡ.

Theo kinh nghiệm người viết, thì những loại cây có thể vừa sống trong đất và thủy sinh thì rất bền vững và phù hợp với môi trường ít ánh sáng trong nhà, cây khỏe, ít sâu bệnh, ít rụng lá như trầu bà, trúc Nhật, cây lưỡi cọp, cây phát tài...

3, KỸ THUẬT CHĂM SÓC

• HỆ THỐNG TƯỚI:

- Nếu là cây trồng ở mặt tiền kiến trúc ngoài nhà thì có thể chọn các giải pháp tưới bằng các đầu phun sương với bán kính và mật độ tưới khác nhau; hoặc là các đầu tưới nhỏ giọt, kết hợp với các cảm biến mưa, dựa theo hưởng mưa tạt và gió chủ đạo trong mùa mưa là hướng tây tây nam (TP.HCM) để bố trí cảm biến cho hợp lý.

- Cây nội thất trong nhà thì không thể dùng cảm biến và bắt buộc phải dùng các timer bằng cơ hoặc điện tử để cài đặt số lần tưới, thời gian tưới sao cho phù hợp với từng chủng loại cây và mức độ thay đổi độ ẩm của các mùa và ánh sáng trong năm.

ĐẤT TRỒNG, PHÂN BÓN DINH DƯỠNG CHO CÂY:

- Dùng tro trấu, xơ dừa đã được làm sạch, chống nhiễm khuẩn cùng với đất sạch để tránh cây nhiễm bệnh, nếu cây nhiễm bệnh thì tuyệt đối không dùng thuốc trừ sâu sẽ gây hại đến môi trường sống mà nên dùng các loại có nguồn gốc thực vật vô hại với người như dầu Nem (chiết xuất từ cây Neem - phổ biến ở Ấn Độ).

Vì cây trồng nội thất có lượng ảnh sáng mặt trời thay đổi rất lớn của các ngày trong năm, nên bón phân phải dựa trên nguyên tắc lúc mà cây có ánh sáng mặt trời để tiêu hóa, chứ nếu ta bón vào các tháng mà không có ánh sáng mặt trời thì cây sẽ nóng và chết. Giống như cho cây “ngủ đông” trong khoảng thời gian không có ánh sáng mặt trời, không nên bón phân và giảm lượng nước tưới để cây có thể bình ổn và tồn tại qua khoảng thời gian này. Đến mùa có ánh sáng mặt trời sẽ bón thúc cho cây lấy lại sức lực để phát triển,

Tóm lại, việc trồng cây trong công trình cần quan tâm đến rất nhiều vấn đề nhưng chung quy cũng rất đơn giản. Các kiến trúc sư kết hợp với nhà làm vườn sẽ giải quyết các vấn đề này một cách dễ dàng cho các yêu cầu khác nhau của gia chủ.


KTS BÙI HOÀNG BẢO, "Mang cây xanh vào nhà", Tạp chí Kiến trúc Nhà đẹp, năm 2019, số 5, trang 29


 Mời bạn tìm hiểu thêm về thiết kế độc đáo khác của một căn nhà tại Sài Gòn thông qua bài viết Nhà Tổ Chim

Ngo le Architects - NLA

Liên hệ chúng tôi:

Địa chỉ: 315, Đg. Trường Chinh, P. Khương Mai, Q.Thanh Xuân, TP. Hà Nội.

Tel : 0986168767 Email: contact@ngole-architects.com
image